Extra Nieuws

80 JAAR " RAKETTEN - POST "

De Oostenrijker Friedrich Schmiedl (* 14-05-1902 - † 11-09-1994) was een zeer vooruitziend technisch wetenschapper die het grootste deel van zijn leven in het Oostenrijkse Graz woonde. Tachtig jaar geleden lanceerde hij vanaf de Schöcklberg nabij Graz zijn eerst "postraket". Brieven moesten zo sneller in ver afgelegen gebieden aankomen. Zijn methode zou echter geen navolging vinden.

Eerste brochure over "Raketen Flugpost" - 1931

Friedrich Schmiedl 1902 - 1994

Eerste "postraket" vanaf de Schöcklberg gelanceerd
Bij het begrip "luchtpost" denkt men tegenwoordig aan het versturen van brieven per vliegtuig. De visionaire technoloog Friedrich Schmiedl leek een ander transportmiddel beter bruikbaar: de raket.

De eerste die dit idee kreeg was weliswaar niet Schmiedl, maar de Weense chemicus Franz von Hoefft; Schmiedl was echter de eerste die het idee ook wist te realiseren: op 2 februari 1931 lanceerde hij van de Schöcklberg op een hoogte van 1.500 meter de eerste postraket ter wereld.

Gekleurde parachute leidde naar landingsplaats
Met de raket werden poststukken met een snelheid van meer dan 10.000 kilometer per uur in de richting van het enkele kilometers verder gelegen dorp St. Radegund getransporteerd. De raket lande daar met behulp van een felgekleurde parachute die het eenvoudig maakte om de poststukken ook weer terug te vinden.

Internationale interesse in de raketlanceringen
Schmiedls biograaf Karl Trobas beschrijft meerdere honderden van zulke lanceringen die Schmiedl uitgevoerd zou hebben. De raketlanceringen van de Grazer ingenieur baarden destijds ook voor veel internationaal opzien. De New York Times en zelfs Chinese kranten berichtten over Schmiedl. Dat blijkt uit bewaard gebleven schriftelijke stukken die in het Stadsmuseum van Graz te zien zijn.

Autoriteiten niet van nut overtuigd
De vluchten met de postraketten vonden destijds geen vervolg in het dagelijks leven van de post. Schmiedl kon de Oostenrijkse autoriteiten niet overtuigen van de voordelen van zijn ontwikkelingen. Daarbij kwam dat de Oostenrijkse Post als staatsbedrijf destijds het monopolie over postbezorging had. De raketlanceringen benutte gebruikte Schmiedl daarom ook om zijn andere onderzoekwerk te kunnen financieren: hij verkocht de per raket verzonden poststukken eenvoudig aan verzamelaars van postzegels en poststukken.


Een op 2 februari 1931 met de eerste raket verzonden poststuk. Voorzien van een gewone Oostenrijkse standaardzegel, maar met een eigen stempel en handschrift ontwaard.

Meteorologische belangstelling
Schmiedl voerde ook nog vele tests met raketten uit voor andere doeleinden als postbezorging. Bruno Besser, een expert in ruimtevaartgeschiedenis legt uit dat Schmiedls oorspronkelijke belangstelling vooral gericht was op ruimteonderzoek met raketten om meteorologische vragen te beantwoorden en inzicht in de meteorologie op te bouwen. In het midden van de 20er jaren van de vorige eeuw werd de huisberg van Graz een veelgebruikte startplaats voor Schmiedls rakettentests. Hij ontwikkelde onder andere ook een speciaal soort glas voor de ruimtevaart en boeg-aandrijving voor schepen.

Documentatie in Nazi-tijd vernietigd
Met de nationaalsocialisten wilde Schmiedl niet samenwerken. Hij weigerde zijn ontdekkingen aan het Nazi-regime ter beschikking te stellen, vernietigde al zijn aantekeningen en melde zich aan bij het legerbouwbedrijf. Zo kwam hij de oorlogstijd door.

Na 1945 wilden de Verenigde Staten hem aantrekken bij hun verdere ontwikkeling van het Amerikaanse ruimtevaartprogramma. Schmiedl weigerde dat en nam zijn werk als zelfstandig onderzoeker weer op. In 1955 trad hij in dienst bij de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken.

Schmiedl Stichting opgericht van zijn geld
Friedrich Schmiedl stierf in het jaar 1994. Hij liet de stad Graz een aanzienlijk vermogen na, waarmee in 1997 de "Ing. Friedrich Schmiedl-Stiftung" opgericht werd. Deze stichting reikt ieder twee jaar onderzoeksprijzen uit en beloont studies naar onconventionele en visionaire ideeën op het gebied van ruimteonderzoek, communicatie en informatie.

Conclusie:
Oostenrijk, een verzamelgebied met spannende verrassingen.
Joop de Leeuw